„Obóz jest we mnie”

… zanim zanurzysz się w codzienności życia – zatrzymaj się – posłuchaj raz jeszcze co ja – numer 432 – mówię do ciebie. Chciałbym ci za wspólne przeżywanie Auschwitz serdecznie podziękować. Twoja tu obecność, twoje indywidualne przeżycie moich Klisz Pamięci, przejście moim Labiryntem, jest hołdem złożonym moim współtowarzyszom, którzy spopieleni odeszli. A zostali na zawsze ze mną. Moje rysunki, które oglądałeś, wytatuowano, jak i numer 432 – na mojej skórze. To moje głęboko wyryte rany. Wysmagany publicznie, z niewyobrażalnym okrucieństwem, krwawiąc obficie, czołgałem się ulicami Auschwitz, dźwigając swoje betonowe krzyże – na swoją Golgotę. To mój krzyk bólu i buntu. Moja nagość, wstyd, moje daremne kazanie z trudem stawianych kresek. Takie ryty naskalne, jaskiniowe – dla przyszłych – świadectwo zezwierzęcenia, ale i prób ratowania swego człowieczeństwa w XX wieku.

Cytowany fragment pochodzi z książki Haliny Słojewskiej – Kołodziej pt. „Twoja droga przez Labirynty Mariana Kołodzieja” wydanej w 2023 roku we Wrocławiu przez wyd. „ZET” i jest głosem Mariana Kołodzieja – numer obozowy 432, więźnia Auschwitz – bohatera projektu edukacyjnego pt. „Obóz jest we mnie” realizowanego przez Samorządowy Zespół Szkolno – Przedszkolny nr 2 w Chełmku i Villa Lampe gGmbh z Heilbad Heiligenstadt.

W dniach od 7 do 12 kwietnia 2026 roku młodzi Polacy i Niemcy zajmowali się tematyką II wojny światowej. Szczególna uwaga została zwrócona na odwiedzoną w Harmężach ekspozycję rysunków Mariana Kołodzieja pt. „Klisze pamięci. Labirynty”. Wspomnienia wojenne wróciły do artysty po prawie pięćdziesięciu latach od wyjścia z obozu. Przyczyniła się do tego jego choroba i towarzyszący paraliż. W swoich pracach Marian Kołodziej ukazuje, do czego prowadzi odrzucenie Dekalogu, a na przykładzie św. Maksymiliana Kolbe udowadnia, że nawet w nieludzkich warunkach, jakie panowały w obozach, udawało się zachować godność i odnieść moralne zwycięstwo. Uczestnicy projektu zwiedzili również Teatr Wybrzeże w Gdańsku, w którym artysta pracował. Był on twórcą ołtarzy papieskich w czasie pielgrzymek w 1987 i 1999 roku, a w 1997 roku został Honorowym Obywatelem Miasta Gdańska.

Dodatkowo młodzież zwiedziła Państwowe Muzeum Auschwitz – Birkenau, Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, Westerplatte oraz spotkała się z Burmistrzem Chełmka Panem Andrzejem Saternusem na Wzgórzu Skała przy nowo oddanej Wieży widokowej im. rotmistrza Witolda Pileckiego.

W projekcie wzięło udział 41 osób – 35 uczniów i 6 opiekunów. Ze strony polskiej opiekę merytoryczną sprawowali: Ewa Pilch, Renata Księżarczyk i Marek Idzik. Projekt dofinansowała Polsko – Niemiecka Współpraca Młodzieży i Gmina Chełmek.

Dziękujemy wszystkim, którzy przyczynili się do realizacji projektu.

Marek Idzik